Անգլերեն դասականներ / Օ. Հենրի. Ընտիր պատմվածքներ

Ընտրանին ներառում է համաշխարհային ճանաչում ունեցող այնպիսի գլուխգործոցներ, ինչպիսիք են «Մոգերի ընծաները» և «Վերջին տերևը», ինչպես նաև ավելի մռայլ տրամադրությամբ գործեր, (օր.՝ «Կահավորված սենյակը»), կամ սրամիտ սոցիալական երգիծանք, (օր.՝ «Քանի դեռ ավտոմեքենան սպասում է»)։ Այս բազմազան ժողովածուին բնորոշ է հանրահայտ «օհենրիական շրջադարձը»՝ սյուժեի անսպասելի բեկումը, որը կոտրում է ընթերցողի սպասելիքները՝ միևնույն ժամանակ պարգևելով հուզական կատարսիս։ Նրա գրիչը՝ հարուստ փոխաբերություններով և կյանքի յուրահատուկ, «փողոցային» իմաստնությամբ, պատկերում է Ամերիկայի պատմության որոշակի դարաշրջան՝ միաժամանակ անդրադառնալով ճակատագրի, սիրո և մարդկային ոգու տոկունության համամարդկային ճշմարտություններին։

Օ. Հենրի (1862 – 1910), ամերիկացի գրող Ուիլյամ Սիդնի Փորթերի գրական անունն է։ Նա կարճ պատմվածքի անգերազանցելի վարպետ էր՝ հայտնի իր սրամտությամբ, բառախաղերով և սյուժետային կտրուկ, խելացի շրջադարձերով։ Նրան հաճախ անվանում էին «ամերիկյան Գի դը Մոպասան». իր գործերում նա ռոմանտիկական լույսի ներքո էր ներկայացնում 20-րդ դարասկզբի Նյու Յորքի հասարակ քաղաքացիների՝ խանութպան կանանց, գրագիրների ու թափառաշրջիկների կյանքը։

Փորթերը ծնվել է Հյուսիսային Կարոլինայում, հասցրել է աշխատել որպես դեղագործ, Տեխասի ռանչոյի բանվոր և բանկի գանձապահ, մինչև որ 1896 թվականին նրա կյանքում կտրուկ շրջադարձ է լինում, երբ նրան մեղադրում են գումարի յուրացման մեջ։ Մեկ տարի Հոնդուրասում թաքնվելուց հետո նա վերադառնում է ԱՄՆ և երեք տարի անցկացնում Օհայոյի բանտում։ Հենց ճաղերի հետևում նա սկսում է լրջորեն զբաղվել գրականությամբ՝ դստերը պահելու նպատակով, և ընտրում է «Օ. Հենրի» կեղծանունը, որպեսզի թաքցնի իր ինքնությունը հրատարակիչներից ու հանրությունից։

Բանտից դուրս գալուց հետո Օ. Հենրին տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ նրա գրական կարիերան բուռն վերելք է ապրում։ Հաջորդ տասնամյակում նա տենդագին արագությամբ հարյուրավոր պատմվածքներ է գրում՝ առաջնորդվելով ոչ թե բարձր հասարակության ընտրյալ «չորս հարյուրյակի», այլ քաղաքի «չորս միլիոն» սովորական բնակիչների հանդեպ խոր կարեկցանքով։ Թեև նա մահացավ վաղ տարիքում՝ 47 տարեկանում, նրա հսկայական ազդեցությունը պատմվածքի ժանրի վրա մնում է անգերազանցելի, իսկ հեղինակավոր «Օ. Հենրի» մրցանակը մինչ օրս շարունակում է վառ պահել նրա հիշատակը։